Nowy podatek dla firm jednoosobowych zmienia zasady gry dla przedsiębiorców
Wprowadzenie nowego podatku dla firm jednoosobowych
Od 1 stycznia 2027 roku planowane jest wprowadzenie nowego podatku dla przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) na ryczałcie, którzy nie zatrudniają co najmniej jednego pracownika na pełny etat przez cały rok. Zmiana ta dotyczy głównie samozatrudnionych, a jej istotą jest objęcie ich wyższą, 15-procentową stawką podatkową dla nadwyżki przychodów ponad 100 tys. zł rocznie. Propozycja ta wprowadza istotne modyfikacje w dotychczasowych zasadach opodatkowania ryczałtem, co w praktyce może znacząco wpłynąć na sytuację podatkową wielu przedsiębiorców w Polsce[1][2].
Co zmienia nowa stawka podatkowa 15% i kogo obejmie?
Nowa stawka podatkowa wynosząca 15% będzie miała zastosowanie wyłącznie do nadwyżki przychodów ponad próg 100 tys. zł rocznie, a nie do całego przychodu przedsiębiorcy. Oznacza to, że przedsiębiorca rozliczający się ryczałtem do poziomu 100 tys. zł przychodu zachowa dotychczasowe zasady opodatkowania, natomiast tylko przychody przekraczające ten limit zostaną opodatkowane wyższą stawką[1][2].
Główna grupa podatników objęta zmianą to osoby prowadzące działalność gospodarczą na ryczałcie, które przez cały rok nie zatrudniały ani jednego pracownika na pełny etat. Inaczej mówiąc, firmy jednoosobowe bez personelu przestaną korzystać z korzystniejszych preferencji podatkowych, co ma na celu zachęcenie do tworzenia miejsc pracy i zatrudniania pracowników[1][2].
Jakie przychody dodatkowo podlegają nowym regulacjom?
Projekt zmian obejmuje nie tylko standardowe przychody z działalności gospodarczej, ale także wybrane kategorie przychodów uzyskiwanych z działalności powiązanej z podmiotami powiązanymi kapitałowo lub organizacyjnie. Dotyczy to między innymi przychodów z najmu, dzierżawy oraz podobnych umów zawieranych z takimi powiązanymi podmiotami.
Co więcej, objęte nowymi przepisami będą również przychody związane z prawami własności intelektualnej, jeśli zachodzą one w relacjach z podmiotami powiązanymi. Takie rozszerzenie ma zapobiegać stosowaniu konstrukcji optymalizacyjnych opartej na formalnym samozatrudnieniu oraz transakcjach między firmami pozostającymi w powiązaniu, które służą obniżeniu wysokości podatków[2].
Dlaczego wprowadza się te zmiany i jakie są ich cele?
Wprowadzenie omawianych zmian wpisuje się w szerszy trend fiskalny, gdzie rząd dąży do zaostrzenia opodatkowania samozatrudnienia oraz ograniczenia preferencji podatkowych dla jednoosobowych działalności gospodarczych. Celem jest przede wszystkim zwiększenie przychodów budżetowych oraz przesunięcie wsparcia podatkowego w stronę firm zatrudniających pracowników i prowadzących działalność na większą skalę.
W tle tych regulacji znajduje się także chęć zwalczania konstrukcji podatkowych, które umożliwiały unikanie lub ograniczanie obciążeń fiskalnych poprzez formalne samozatrudnienie lub rozliczenia z podmiotami powiązanymi. W konsekwencji nowy podatek ma znacząco ograniczyć mechanizmy optymalizacji i uelastycznić system pod względem rzeczywistej aktywności gospodarczej[2].
Na czym polega mechanizm opodatkowania progresywnego w nowym systemie?
Mechanizm nowej stawki zakłada, że przedsiębiorca rozliczy się standardową stawką ryczałtu od przychodów do wysokości 100 tys. zł, natomiast dopiero nadwyżka ponad ten próg zostanie opodatkowana 15%, co jest formą opodatkowania progresywnego. Taki sposób rozliczenia sprawia, że podatek wzrasta dopiero po przekroczeniu symbolicznego limitu, co pozwala na utrzymanie niższej stawki dla niższych przychodów i łagodny wzrost kosztów fiskalnych dla większych przedsiębiorców[1][2].
Jednocześnie warunkiem stosowania nowej stawki jest nieposiadanie przez cały rok pracownika zatrudnionego na pełen etat. Ten warunek pełni funkcję zachęty do zatrudnienia, a jednocześnie filtra selektywnego obciążenia podatkowego przedsiębiorstw niegenerujących miejsc pracy[1][2].
Jak nowe przepisy mogą wpłynąć na decyzje przedsiębiorców?
Nowe regulacje mogą skłonić wielu przedsiębiorców prowadzących JDG na ryczałcie do zastanowienia się nad wyborem formy opodatkowania lub sposobu prowadzenia działalności. Podatnicy o przychodach przekraczających 100 tys. zł, którzy nie zatrudniają pracowników, muszą uwzględnić wzrost obciążeń podatkowych i jego wpływ na opłacalność biznesu[1].
Co ważne, zmiana może wpłynąć na decyzje dotyczące zarówno rozliczeń, jak i ewentualnej rezygnacji z ryczałtu na rzecz rozliczenia na zasadach ogólnych (skali podatkowej) lub podatku liniowego. Wpływ ma mieć także ograniczenie stosowania rozliczeń między podmiotami powiązanymi w celu ograniczenia możliwości optymalizacyjnych[2].
Jak te zmiany wpisują się w obecne trendy podatkowe wobec JDG?
Nowy podatek stanowi element szerszego procesu uszczelniania systemu podatkowego wobec samozatrudnionych. Państwo kładzie większy nacisk na stabilność zatrudnienia i ograniczanie ulg podatkowych dostępnych dla przedsiębiorców jednoosobowych, co znajduje odzwierciedlenie w licznych propozycjach legislacyjnych zaostrzających obciążenia fiskalne tej grupy podatników[1].
Regulacje podkreślają przewagę zatrudniania na etacie nad utrzymywaniem działalności jednoosobowej bez personelu, co jest widoczne w kryterium zatrudnienia jako warunku stosowania preferencyjnej lub podwyższonej stawki. To powoduje selektywne wsparcie wkładu pracy i wzmacnia postulaty dotyczące realnego tworzenia miejsc pracy.
Podsumowanie
Nowy podatek związany z 15-procentową stawką dla nadwyżki przychodów ponad 100 tys. zł rocznie dotknie przede wszystkim osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą na ryczałcie bez zatrudnienia pracowników. Proponowane zmiany, przewidziane do wejścia w życie od 1 stycznia 2027 roku, wpisują się w tendencję zaostrzania opodatkowania samozatrudnienia i ograniczania mechanizmów optymalizacji podatkowej, zwłaszcza w relacjach z podmiotami powiązanymi. Mechanizm progresywnego opodatkowania oraz kryterium zatrudnienia jako warunku zastosowania podwyższonej stawki mają promować zatrudnianie pracowników i stabilniejsze formy działalności gospodarczej[1][2].
Źródła informacji
- https://www.gazetaprawna.pl/podatki/pit/artykuly/11256012,nowy-podatek-15-proc-dla-firm-od-2027-roku.html
- https://www.rmf24.pl/f
BiznesowyEkspert.pl to portal tworzony przez zespół doświadczonych redaktorów, analityków i praktyków biznesu, prawa, finansów oraz HR. Naszą misją jest dostarczanie rzetelnych analiz, praktycznych porad i inspirujących opinii, które wspierają rozwój zawodowy zarówno przedsiębiorców, jak i osób rozpoczynających karierę. Łączymy wiedzę z doświadczeniem, by pomagać w podejmowaniu świadomych decyzji i budować sukces na solidnych fundamentach.